Në vitin 1996, 56 vullnetarë morën pjesë në një studim
për të testuar një qetësues të quajtur Trivaricaine
Në secilin subjekt, njëri gisht tregues ishte lyer me qetësuesin
derisa gishti tjetër mbeti i paprekur.
Pastaj, të dy u shtypën me darë që shkaktonin shumë dhembje.
Ata thanë se gishti i trajtuar dhembi më pak
se gishti i pa trajtuar.
Kjo nuk do të ishte surprizuese,
veç se Trivaricaine nuk ishte qetësues,
por vetëm një përzierje e rreme që nuk kishte fare përbërës qetësues.
Çfarë i bëri studentët të mendojnë se ky ilac i pavërtetë kishte funksionuar?
Përgjigjia qëndron në efektin e placebos,
Një fenomen i pashpjegueshëm
ku ilaqet, trajtimet dhe terapitë që nuk janë të supozuara të japin efekt,
dhe zakonisht janë falso,
mrekullisht i bëjnë njerëzit të ndjehen më mirë.
Mjekët e kanë përdorur termin placebo që nga vitet 1700
kur ata kuptuan fuqinë e ilaceve të rreme për të përmirësuar simptomet e pacientëve.
Ato përdoreshin kur ilacet e duhura nuk ishin në dispozicion,
ose kur dikush imagjinonte se është sëmurë
Në fakt, termi placebo do të thotë "unë do të kënaq" në latinisht,
që nënkupton një histori për t'i qetësuar pacientët të shqetësuar.
Placebot duhej t'i imitonin mjekimet e vërteta për të qenë të besueshëm,
kështu ato morën formën e pilulave të sheqerit
injeksioneve me ujë,
dhe madje edhe operacioneve të rreme.
Shumë shpejt mjekët kuptuan se ky mashtrim kishte një dobi tjetër:
në testet klinike.
Në vitet 1950, hulumtuesit po përdornin placebot si një mjet standard
për të testuar trajtime të reja.
Për të vlerësuar ilace të reja,
gjysma e pacientëve në një test merrnin pilulën e vërtetë.
Gjysma tjetër merrnin një placebo që dukej njësoj.
Përderisa pacientët nuk dinin nëse kanë marrë pilulën e vërtetë apo jo
rezultati nuk do të ishte i anshëm,
hulumtuesit besuan.
Pastaj, nëse ilaci i ri tregonte sukses në krahasim me placebon,
vërtetohej se ishte efektiv.
Sot, nuk është e zakonshme për përdorimin e placebo në këtë mënyrë për shkaqe etike.
Nëse është e mundur të krahasojmë një ilac të ri me një version të vjetër,
ose me ndonjë ilac tjetër ekzistues,
është e preferueshme që thjesht dikujt të mos i japim asnjë trajtim,
veçanërisht nëse ata kanë një sëmundje serioze.
Në këto raste, placebot zakonisht përdoren për të mundësuar suksesin e testit
që efektet e ilacit të ri kundrejt të vjetrit apo ndonjë ilaqi alternativ
mund të krahasohen me saktësi.
Por sigurisht, ne e dijmë që placebot gjithashtu ushtrojnë edhe ndikimin e tyre.
Falë efektit të placebos,
pacientët kanë përjetuar lehtësim nga një varg sëmundjesh,
përfshirë probleme me zemër
astmën,
dhe dhimbje të forta,
edhe pse ajo që kanë marrë ishte një ilac apo një operacion i rremë.
Ne ende jemi duke u përpjekur për të kuptuar arsyen.
Disa besojnë që në vend të jetë i vërtetë,
efekti placebo është thjesht ngatërruar me disa faktorë të tjerë,
si pacientët për t'i kënaqur mjekët raportojnë përmirësime jo të vërteta.
Në anën tjetër,
studiuesit mendojnë se nëse një person beson se trajtimi është i vërtetë
pritjet e tyre për t'u përmirësuar në fakt mund të nxisin faktorë fiziologjikë
që përmirësojnë simptomat e tyre.
Placebo duket të jenë i aftë të shkaktojë ndryshime të matshme në presionin e gjakut
rrahjet e zemrës,
dhe në lirimin e kemikaleve që zvogëlojnë dhimbjet, si endorfina.
Kjo shpjegon arsyen që subjektët në studim shprehen se placebot i kanë ndihmuar
në shqetësimet e tyre
Placebo mund edhe të ulë nivelin e hormonit të stresit,
si adrenalina,
e cila mund të ulë edhe efektet e dëmshme të ndonjë sëmundje.
Pra a nuk duhet të lartësojmë përfitimet e mrekullueshme të placebos?
Jo domosdoshmërisht.
Nëse dikush beson që një trajtim i rremë e ka shëruar,
ata mund të anashkalojnë ilace dhe terapi që janë vërtetuar se kanë efekt.
Plus, efektet pozitive mund të zbehen me kalimin e kohës,
dhe shpeshherë ashtu ndodh.
Placebot poashtu lënë në hije rezultate klinike
duke bërë që shkencëtarët të motivohen më shumë për të zbuluar
se si ato po zotërojnë kaq shumë fuqi mbi ne.
Pavarësisht gjithçkaje që dijmë mbi trupin e njeriut,
ende ka disa mistere të çuditshme
si efekti i placebos.
Pra, çfarë mrekullie tjetër të pazbuluar mund të përmbajmë?
Është e lehtë të hetojmë botën rreth nesh
dhe të harrojmë që një nga çështjet më magjepsëse
qëndron pikërisht mbrapa syve tanë.