Bir an için,
nefesinize odaklanın.
Yavaşça alın.
Yavaşça verin.
Yavaşça alın.
Verin.
Aynı düzen, her birimizde tekrar eder
ve nabzınıza dikkat edin.
Nabız atışı, varlığımızın dokusunda bulunmaktadır.
Basitçe söylemek gerekirse, bizler ritim ve tekrar varlıklarıyız.
Bu, tecrübemizin merkezidir,
ritim ve tekrar,
ritim ve tekrar.
Tekrar ve içeriye,
tekrar ve dışarıya.
Her gün bunlarla birlikle iyi hissediyoruz;
bir şarkının ritmiyle,
davulun temposuyla,
kafanızın sallanmasıyla
veya çorba konservelerinin,
bahçedeki sıraların, yaprakların,
estetiğinin tekrarıyla.
Biçim, keyfe dönüşebilir.
Dilde ritim ve tekrar, genellikle şiirde
bloklar oluşturmak için kullanılır.
Dilin ritmi, hecelerle
ve hecelerin vurgularıyla oluşturulur,
örneğin, "İnsan nefes alabildiği, gözler de görebildiği sürece."
Bir de dilin çok seviyeli tekrarı vardır:
Harflerin tekrarı,
"Uzun yaşadığı ve sana yaşam aktardığı kadar",
seslerin tekrarı,
"nefes", "melek", "benek",
ve kelimelerin.
Tekrar, birçok kullanımıyla birlikte, şairin en yumuşak ve en güvenilir
araçlarından birisidir.
Dinleyiciyi yükseltebilir veya yatıştırabilir,
satırı güçlendirebilir veya hafifletebilir,
fikirleri birleştirebilir veya ayırabilir.
Aslında, vurgulanan hecelerin
tekrarlanan bir biçimi olan ritim de
bir tekrar türüdür.
Ancak çeşitli kullanımlarına rağmen,
fazla tekrar, geri tepebilir.
Bir tahtaya aynı cümleyi yirmi kez yazdığınızı düşünün,
tekrar ve tekrar ve tekrar ve tekrar
ya da bir çocuğun, annesinin dikkatini çekmek için bağırdığını düşünün,
"Anne, anne, anneciğim, anne, anne."
Bunlara tam olarak şiir diyemeyiz.
Peki şiirsel tekrar nedir ve ne işe yarar?
Muhtemelen en bilineni kafiyedir,
kelimelerin sonlarında benzer seslerin tekrar edilmesi.
Shakespeare'i örnek olarak alırsak
genelde satır sonlarında kafiyeyle karşılaşıyoruz.
Bu tür bir tekrar, bir beklenti yaratır.
Bu benzer seslerin tekrarı için dinlemeye başlarız.
Onları duyduğumuzda ortaya çıkan biçim, haz vericidir.
Görsel bir kaosta Waldo'yu bulmak gibi,
sözel titreşim içerisinde yankıyı duyarız.
Ancak kafiyenin, yalnızca satır sonunda ortaya çıkması gerekmez.
"Uzun yaşadığı ve sana
yaşam aktardığı kadar" cümlesinde güçlü "ı" sesini fark edin.
Sesli harflerin tekrarına yarım kafiye adı verilir ve ayrıca
Eminem'in "Lose Yourself" adlı parçasında da görülebilir.
Her satırın sonunda ve içerisinde "e" ve "o" seslerinin nasıl
tekrar ettiğine dikkat edin:
"Ah, yer çekimi gidiyor,
Ah, tavşan gidiyor, nefesi kesiliyor,
çok kızgın, ama kolay kolay pes etmeyecek,
hayır, bırakmayacak,
tüm geçmişinin o iplere bağlı olduğunu biliyor."
Değişen yarım kafiye, kendi ritmini yaratıyor
ve bizi, kendi sesimizle ona yankı yapmaya davet ediyor.
Benzer şekilde, ses uyumu da benzer ünsüz harflerin tekrarıdır,
tıpkı "uzun yaşadığı ve sana
yaşam aktardığı kadar" cümlesindeki ünsüz sesler gibi.
Aslında, kelimelerin başında meydana gelen
bu özel ses uyumu türüne
aşina olabilirsiniz.
Buna, aliterasyon veya ses yinelemesi adı veriliyor.
Tekerlemelerde güzel örnekleri bulunuyor.
Dört deryanın deresini dört dergâhın derbendine
devrederlerse, dört deryadan dört dert, dört dergâhtan dört dev çıkar.
Burada, hem kelimelerde, hem de başlangıçlarında, ses uyumu üzerinde
gezdikçe, biçimin hazzı ortaya çıkıyor.
Ancak tekerlemeler, şiirsel tekrarda çeşitliliğin gerekliliğini de yansıtırlar.
Söylemesi iddialı olsa da,
tekerlemeler, şiirin indirgenmiş taklitleri veya hileli şiir olarak da
görülürler, çünkü aynı seslere çok fazla yüklenirler,
bu da kara tahta tarzı tekrara çok yakındır.
En nihayetinde şairin dengeleme eylemi budur,
ne zaman tekrar edeceğini
ve nakarata gireceğini,
ne zaman beklentileri karşılayacağını
ve karşılamayacağını öğrenirler
ve bu denge içerisinde hepimizin çok fazla çeşitlilik
barındıran bir dünyada yaşadığını ve gittiğimiz her yere
kendi nefesimizi, nabzımızı ve tekrarlarımızı da
götürdüğümüzü unutmamamız yeterlidir.