Comezan os síntomas do neno
cunha suave febre, dor de cabeza, dores musculares
seguidos por vómitos e diarrea,
logo sangrado de boca, nariz e enxivas.
Morte inminente por fallo multiorgánico debido a unha baixa presión arterial.
Resúltavos familiar?
Se estades pensando en ébola,
o certo é, que neste caso non o é.
É unha forma extrema de dengue, enfermidade transmitida por mosquitos
que de feito non ten nin terapia nin vacina eficaz,
e mata 22 000 persoas cada ano.
O que supón o dobre do número
de persoas falecidas a causa do ébola
nas case catro décadas desde o seu descubrimento.
En canto ao sarampelo, moi presente agora nas noticias,
o custo en vidas é dez veces superior.
No entanto, no último ano,
o ébola ocupou todos os titulares e propagou o medo.
É evidente que hai algo que nos afecta profundamente,
algo que nos dá medo e nos fascina
máis ca outras enfermidades.
Pero que é, exactamente?
Ben, é difícil contraer ébola,
pero de facelo, o risco dunha morte horrible é alto
Por que?
Porque agora mesmo, non temos ningunha terapia nin vacina dispoñible.
Esa é a cuestión.
Pode que a teñamos algún día.
Polo que, con razón, tememos o ébola;
non porque mate tanta xente coma outras enfermidades.
De feito, é menos contaxioso ca outros virus como a gripe ou o sarampelo.
Tememos o ébola porque nos mata e non o podemos tratar.
Tememos o inevitable que vén co ébola.
O ébola ten ese lado inevitable que parece desafiar a medicina moderna.
Pero, a que se debe?
Coñecemos o ébola desde 1976.
Sabemos de que é capaz.
Tivemos moitas oportunidades de estudalo
nos 24 brotes que se produciron.
E de feito, temos posibles vacinas dispoñibles
desde hai máis dunha década.
Por que os ensaios clínicos se fan só agora?
Isto demostra o problema fundamental que temos
co desenvolvemento de vacinas para enfermidades infecciosas.
O asunto é algo así:
As persoas máis en risco de contraer estas enfermidades
son tamén as que menos capacidade teñen de mercar estas vacinas.
O que se traduce en pouco interese no mercado
para os fabricantes de vacinas,
a menos que exista suficiente demanda en países ricos.
É un risco comercial demasiado alto.
No caso do ébola, non hai mercado en absoluto,
a única razón pola que temos dúas vacinas nas últimas fases de ensaio clínico,
ten que ver cun certo medo infundado.
O ébola foi relativamente ignorado
ata o 11-S e os ataques con ántrax;
de súpeto, o ébola foi percibido pola poboación
como unha potencial arma bioterrorista.
Por que non se deseñou a vacina do ébola nese momento?
Ben, porque era moi difícil
--ou iso se pensaba -- converter un virus en arma,
pero sobre todo, polo risco financeiro que suporía.
E é esta a cuestión.
A triste realidade é que desenvolvemos vacinas
non tendo en conta o risco que o patóxeno supón,
senón tendo en conta o risco económico asociado ao seu deseño.
O desenvolvemento de vacinas é custoso e complexo.
Pode custar centos de millóns de dólares
só coller un antíxeno coñecido e convertelo nunha vacina viable.
Por fortuna, para enfermidades como o ébola,
podemos facer cousas para botar abaixo algunhas destas barreiras,
A primeira é recoñecer cando hai unha falla total no mercado.
Neste caso, se queremos vacinas,
temos que ofrecer incentivos ou algún tipo de subvención.
Tamén temos que mellorar a forma de identificar de maneira máis eficaz
cales son as enfermidades máis perigosas.
Proporcionando recursos aos países afectados, ofréceselles a posibilidade
de crear as súas propias redes epidemiolóxicas e de laboratorios
capaces de recompilar e categorizar estes patóxenos.
Estes datos podes ser usados despois
para entender a diversidade xeográfica e xenética,
que pode axudarnos a coñecer
qué cambios inmunolóxicos implican
e qué tipo de reaccións promoven.
Pódense tomar algunhas destas medidas,
pero para facelo, se queremos abordar a total falla do mercado,
temos que cambiar o xeito de ver e prever as enfermidades infecciosas.
Temos que deixar de esperar ata vermos probas
dunha enfermidade que vai supoñer unha ameaza global, para actuar.
Entón, no caso do ébola,
o medo paranoico a unha enfermidade infecciosa,
seguido por uns poucos casos de infectados nos países ricos,
fixo posible unha colaboración global,
e grazas ao traballo de empresas produtoras de vacinas,
agora temos isto:
dúas vacinas contra o ébola probadas en ensaios clínicos en países con ébola --
(Aplausos)
e seguidas doutras en camiño.
Cada ano gastamos miles de millóns de dólares,
en manter unha frota de submarinos nucleares vixiando os océanos
para protexernos de ameazas que case con certeza non acontecerán.
E no entanto, non gastamos case nada
en previr algo tan palpable e evolutivamente inevitable
como as enfermidades infecciosas epidémicas.
E non nos equivoquemos --non é cuestión de "se ocorrerá", senón de "cando".
Estes bechos van seguir evolucionando
e van pór en perigo o mundo.
E as vacinas son a nosa mellor defensa.
Así que se queremos ser quen de previr epidemias como o ébola,
temos que arriscarnos a investir en desenvolver vacinas
e en acumular reservas.
E necesitamos ver isto, entón, como a medida disuasoria definitiva,
algo que sabemos que está dispoñible,
pero ao mesmo tempo, rezamos para nunca ter que usar.
Grazas.
(Aplausos)