درطی داستان "ویلیام تل" تیرانداز افسانه ای،
لُرد ظالمی، ویلیام را درگیر چالش بدی می کند.
پسر ویلیام قراره کشته بشه مگر اینکه
ویلیام سیب روی سر او را هدف قرار دهد.
ویلیام البته موفق شد. ولی حالا بیایید دو شکل متفاوت داستان را در نظر بگیریم.
در شکل اول،
لرد دزدی را برای ربودن کمان مورد اطمینان ویلیام اجیر کرده،
تا او مجبور به قرض کمان قراضه کشاورزی شود.
البته کمان قرضی چندان قابل تنظیم نیست، و
ویلیام درمی یابد که همه تیرهای تمرینی اش
در محدوده کوچکی زیر هدف می نشیند.
خوشبختانه، او فرصت کافی برای اصلاح دارد.
مورد دوم اینکه ویلیام به تدریج
نسبت به مهارتش دچار تردید می شود و
دستش شروع به لرزش می کند.
تیرهایش هنوز به حوالی سیب اصابت می کنند
اما با الگویی پراکنده و تصادفی.
گاهی به سیب هم اصابت می کنند، ولی
با این لرزش، پرتاب لزوما موفقیت آمیز نیست.
او باید براین لرزش عصبی دستش غلبه کند و
بر هدف اصلی که نجات پسرش است متمرکز شود.
در بطن این دو شکل داستان، دو مفهوم اغلب بجای هم بکار می روند:
"صحت" و "دقت" .
در اکثر فعالیتهای علمی،
تمایز بین این دو مفهوم بسیار مهم است.
"صحت" به معنی نزدیکی به پاسخ درست است.
با تنظیم درست ابزارها و آموزش مناسب،
صحت شما بهبود می یابد.
"دقت" ، از طرفی دیگر، یعنی،
با تکرار روشی یکسان، همیشه به همان نتایج دست بیابیم.
افزایش "دقت" نیازمند استفاده از ابزارهای حساس تری است
که نیازمند تقریب کمتری باشند.
در شکل دزدیدن کمان، موضوع "دقت" بدون "صحت" را مطرح می کند.
ویلیام در هر پرتاب، همان نتیجه نادرست را گرفت.
شکل دیگر داستان با دستان لرزان، همان صحت بدون دقت است.
تیرهای او بدون اطمینان از هدف گیری صحیح
همه به اطراف هدف درست خوردند.
احتمالا شما در زندگی روزمره
با صحت اندک یا دقت پایین کارهایتان راه می افتد.
اما مهندسین و پژوهشگران اغلب نیازمند صحت
در هر مورد بسیار کوچک با اطمینانی بالا از انجام درست کار هستند.
مراکز صنعتی و آزمایشگاهی به کمک تجهیزات
و روشهای بهتر، دقت را افزایش می دهند.
این بهبودها می تواند بسیار هزینه بر باشد.
پس در هر پروژه، مدیران بایستی در مورد
سطح عدم اطمینان قابل قبول تصمیم بگیرند.
هر چند، سرمایه گذاری روی افزایش دقت
نسبت به گذشته، امکان پیشرفت
حتی تا حد فرود بر مریخ را فراهم کرده است.
شاید عجیب به نظر برسد که حتی ناسا نمی داند
کاوشگرهایش در کجای سیارات فرود می آیند!
پیش بینی محل دقیق فرود، محاسبات گسترده ای
لازم دارد که داده های آن همیشه دقیق نیستند.
مثلا چگالی جو مریخ درفواصل مختلف چقدر است؟
کاوشگر با چه زاویه ای به جو برخورد می کند؟
سرعت کاوشگر درهنگام ورود چقدر است؟
شبیه سازهای کامپیوتری با ترکیب و جور کردن داده ها در هر نوع شکلی،
هزاران امکان را برای فرود در نظر می گیرند.
با در نظر گرفتن تمامی احتمالات ،
رایانه محدوده بیضی شکلی را به عنوان
منطقه فرود احتمالی معرفی می کند.
در ۱۹۷۶، منطقه فرود بیضی شکل کاوشگر وایکینگ
۱۰۰ در ۲۸۰ مایل (معادل مساحت نیوجرسی) بود.
این محدودیتها ناسا را مجبور کرد
از نواحی جالب ولی پرخطر فرود صرف نظر کند.
از آن پس، با کسب اطلاعات جدید از جو مریخ و
رشد فناوری هوانوردی و شبیه سازی های قوی تر رایانه ای،
عدم اطمینان تا حد زیادی کاهش یافته است.
در ٢٠١٢، منطقه فرود بیضی کاوشگر "کیوریاسیتی"
فقط ٤ مایل در ١٢ مایل بود،
یعنی ٢٠٠ بار کوچکتر از محدوده "وایکینگ".
اینگونه ناسا توانست سراغ "دهانه بادگیر"
که قبلا غیرقابل فرود ولی از لحاظ علمی بسیار مورد توجه بود، برود.
ما در تکاپوی افزایش "صحت" هستیم، حال آنکه
"دقت" معرف قابلیت اطمینان دستاوردهای ماست.
با در نظر گرفتن این دو اصل است که
ما می توانیم روی ستارگان تمرکز
و هر بار از دستیابی به آنها مطمئن باشیم.