Które słowo w tym zdaniu najtrudniej przetłumaczyć?
"Know" jest proste: "wiedzieć".
"Pep rally", wesołe spotkanie szkolnych kibiców przed meczem,
można zamienić na coś przybliżonego.
Najtrudniejsze jest jedno z najkrótszych słów, "you".
Na pierwszy rzut oka to proste,
"ty", "wy", "pan", "pani", "państwo"...
Ale trudno wybrać odpowiednik,
nie znając sytuacji, w której wypowiedziano zdanie.
Po pierwsze, jak blisko jesteśmy z osobą, o której mówimy?
W wielu kulturach zaimki rozróżnia się zależnie od zażyłości.
Bliski przyjaciel,
ktoś dużo starszy lub dużo młodszy,
osoba nieznajoma,
szef.
Każde z nich może być innym "you".
W wielu językach w zaimku drugiej osoby jest rozróżnienie "T-V",
czyli między byciem na ty i na pan / pani.
Na przykład w języku francuskim do kolegi ze szkoły mówi się "tu",
ale do nauczyciela już "vous".
Nawet w angielskim było kiedyś podobnie.
Pamiętacie archaiczne "thou"?
Okazuje się, że był to odpowiednik "ty",
stosowany w rozmowie z kimś bliskim,
podczas gdy "you" było formalną i uprzejmą wersją.
Rozróżnienie to zanikło,
gdy Anglicy postanowili być nieustannie oficjalni i uprzejmi.
Ale na tym nie kończy się trudność w tłumaczeniu zaimków.
W takich językach jak hausa lub korana
forma zaimka drugiej osoby zależy od płci osoby, o której mówimy.
W wielu innych językach zaimek ten ma liczbę mnogą,
jak niemieckie "Du" albo "ihr".
Nawet w niektórych dialektach angielskiego
można znaleźć "you" w liczbie mnogiej: "y'all" lub "youse"...
W niektórych językach liczba mnoga zaimka drugiej osoby,
jak francuskie "vous" czy rosyjskie "Вы",
używana jest jako odpowiednik "pan/pani",
aby podkreślić ważność adresata,
jak starodawne "My, Król".
Kilka języków ma nawet osobny zaimek dla dwójki osób,
jak słoweńskie "vidva".
Ale zaimki bywają jeszcze bardziej skomplikowane,
bo niektóre języki zawierają wszystko:
rozróżnienie "ty" - "pan/pani", liczbę oraz płeć.
W hiszpańskim "tu" jest bezpłciowe, nieformalne, pojedyncze;
"usted" - bezpłciowe, formalne, pojedyncze;
"vosotros" jest męskie, nieformalne, mnogie;
"vosotras" - żeńskie, nieformalne, mnogie;
a "ustedes" - bezpłciowe, formalne, mnogie.
Uf!
Po tym wszystkim na pewno ucieszy was wiadomość,
że w niektórych językach zaimek drugiej osoby można pominąć.
W rumuńskim czy portugalskim zaimek można pominąć,
ponieważ jasno wynika on z końcówki czasownika.
W takich językach jak koreański, tajski, czy chiński,
zaimki opuszcza się, chociaż gramatyka wcale ich nie podpowiada.
Użytkownicy tych języków często wolą,
aby słuchacz zgadywał zaimek z kontekstu,
bo tak unikają gafy przy wyborze niewłaściwego zaimka.
Więc jeśli kiedyś ktoś, bez podawania kontekstu,
poprosi was o przetłumaczenie tego zdania:
"You and you, no, not you,
you, your job is to translate 'you' for yourselves"...
Cóż, powodzenia.
A co do społeczności wolontariuszy, którzy będą tłumaczyć te napisy...
Najmocniej przepraszamy!