Zanim przejdę do sedna swojej wypowiedzi,
chcę powiedzieć kilka rzeczy o sobie.
Nie jestem typem mistyka,
osoby duchownej.
Jestem pisarzem naukowym,
studiowałem fizykę na uniwersytecie,
byłem korespondentem naukowym dla National Public Radio.
W trakcie pracy nad audycją dla tego radia
dostałem kilka wskazówek od pewnego astronoma,
które zmieniły moje podejście
i szczerze zmieniły moje życie.
Audycja dotyczyła częściowego zaćmienia słońca,
które miało być widoczne w kraju w maju 1994 roku.
Przeprowadziłem z nim wywiad.
Wyjaśnił mi, co będzie miało miejsce i jak te zjawisko powinno się oglądać.
Podkreślił, że choć jest to interesujące zjawisko,
to ma się ono nijak do całkowitego zaćmienia słońca.
W trakcie całkowitego zaćmienia przez dwie lub trzy minuty
księżyc całkowicie zasłania słońce,
tworząc coś, co nazwał najbardziej spektakularnym zjawiskiem w naturze.
Dał mi taką radę.
Powiedział mi, że przed śmiercią mam obowiązek obejrzeć ten fenomen.
Poczułem się trochę niekomfortowo, słysząc to od kogoś nieznajomego.
Było to jakby osobiste, ale byłem ciekawy, więc poszperałem trochę na ten temat.
Z zaćmieniami jest tak, że jeśli będziesz czekał na to, aż przyjdzie do ciebie,
to nieprędko je zobaczysz.
Dowolny punkt na naszej planecie spotyka to zjawisko raz na około 400 lat.
Ale jeśli chcesz podróżować, to nie musisz aż tyle czekać.
Dowiedziałem się, że kilka lat później, w 1998 roku, przejdzie ono przez Karaiby.
Całkowite zaćmienie słońca jest widoczne w wąskim pasie
o szerokości około 160 km.
Pada tam cień księżyca, a pas ten zwie się ścieżką całkowitego zaćmienia.
W lutym 1998 roku na drodze tej leżała Aruba.
Porozmawiałem z mężem, pomyśleliśmy sobie "Luty? Aruba?".
Tak czy siak, był to dobry pomysł.
(Śmiech)
Pojechaliśmy więc na południe, żeby nacieszyć się słońcem
i zobaczyć, co się stanie, gdy słońce zniknie na moment.
W dniu zaćmienia wraz z innymi ludźmi siedzieliśmy na plaży za hotelem,
czekając na początek przedstawienia.
Mieliśmy założone specjalne okulary z bardzo ciemnymi szkłami,
co pozwalało bezpiecznie patrzeć na słońce.
Całkowite zaćmienie zaczyna się od częściowego.
Księżyc bardzo powoli umiejscawia się przed słońcem.
Początkowo wyglądało to, jak gdyby słońce miało wcięcie na obwodzie
Wcięcie to stopniowo rosło, zmieniając słońce w półksiężyc.
Było to bardzo interesujące, ale nic spektakularnego.
Dzień ciągle był jasny,
jeśli nie wiedziałbym, co się dzieje nad moją głową,
nie zobaczyłbym nic niezwykłego.
Dziesięć minut przed początkiem całkowitego zaćmienia
zaczęły dziać się dziwne rzeczy.
Zerwał się zimny wiatr,
światło dnia było nienaturalne, a cienie stały się dziwacznie ostre,
jak gdyby ktoś podkręcił kontrast w telewizorze.
Popatrzyłem wtedy na wodę i zobaczyłem działające światła łódek,
a więc zaczęło się ściemniać, chociaż nie byłem tego świadomy.
Wkrótce było oczywiste, że się ściemnia.
Czułem się, jakby wzrok mnie zawodził.
Nagle światło zniknęło.
W tym momencie na plaży wybuchła radość.
Zdjąłem okulary, bo w tej chwili można było bezpiecznie patrzeć na słońce.
Popatrzyłem do góry i oniemiałem.
Weźcie pod uwagę, że miałem wtedy ponad 30 lat.
Żyłem na ziemi wystarczająco długo, by wiedzieć jak wygląda niebo.
Chodzi mi o to, że...
(Śmiech)
Widziałem niebo niebieskie i szare, gwieździste i złe,
różowe w czasie wschodu słońca.
Ale takiego nie widziałem nigdy wcześniej.
Po pierwsze, kolory.
U góry ciemny fioletowo-szary półmrok,
na horyzoncie pomarańczowy zachód słońca rozciągający się na 360 stopni.
W półmroku u góry pojawiły się jasne gwiazdy i planety.
Był Jowisz,
był Merkury,
była też Wenus.
Wszystkie ustawione w jednej linii, wzdłuż której było to coś,
to wspaniałe, oszłamiające coś.
Wyglądało to jak wieniec utkany ze srebrnej nici,
wiszący sobie tak po prostu w kosmosie, migocąc.
Była to zewnętrzna atmosfera słońca, słoneczna korona.
Zdjęcia nie oddają tego w całości,
to nie jest po prostu pierścień albo aureola dokoła słońca,
ma to swoją teksturę, jakby było zrobione z pasm jedwabiu.
Chociaż nie wyglądało jak nasze słońce, to wiedziałem, że to ono.
Było więc słońce, były też planety,
a ja mogłem zobaczyć, jak obiegają one słońce.
Czułem się jakbym opuścił Układ Słoneczny i stał na jakimś innym świecie,
spoglądając na ten twór.
Po raz pierwszy w życiu czułem się całkowitą jednością ze wszechświatem.
Czas zatrzymał się albo też wydawał się nie istnieć.
To, co widziałem, było czymś więcej niż obraz, wydawało się być jakąś wizją.
Stałem w tym stanie nirwany przez 174 sekundy, mniej niż 3 minuty.
Aż nagle było po wszystkim.
Słońce buchnęło, niebieskie niebo wróciło, gwiazdy, planety i wieniec zniknęły.
Świat wrócił do normalności, ale ja się zmieniłem.
W taki właśnie sposób stałem się łowcą zaćmień.
(Śmiech)
W taki właśnie sposób spędzam swój czas i ciężko zarobione pieniądze.
Raz na kilka lat podróżuję gdziekolwiek padnie cień księżyca,
by przez kilka kolejnych minut poczuć tę kosmiczną błogość
i współdzielić ją z innymi.
Z przyjaciółmi w Australii,
z całym miastem w Niemczech.
W 1999 w Monachium dołączyłem do setek tysięcy na ulicach i dachach budynków
i wspólnie cieszyłem się, kiedy pojawiła się słoneczna korona.
Z czasem stałem się czymś więcej, misjonarzem zaćmień.
Uważam to za swój obowiązek, by przekazywać dalej wszystkie te rady,
które dostałem lata temu.
Pozwólcie więc mi to powiedzieć.
Zanim umrzecie, macie obowiązek zobaczyć całkowite zaćmienie słońca.
Jest to najwyższe uczucie podziwu.
Słowo imponujący jest teraz tak nadużywane,
że zatraciło swoje pierwotne znaczenie.
Prawdziwy podziw,
uczucie zdumienia i błahości w obliczu czegoś tak wielkiego, jest czymś rzadkim.
Ale gdy go doświadczasz, jest czymś potężnym.
Podziw rozpuszcza nasz byt, powoduje poczucie jedności.
Sprzyja empatii i szczodrości.
Nie ma czegoś bardziej fascynującego niż całkowite zaćmienie słońca.
Niestety, niewielu Amerykanów widziało to zjawisko.
Ostatnie przeszło przez kontynentalne Stany Zjednoczone 38 lat temu.
Z kolei ostatnie, które przeszło przez całą szerokość kraju, było 99 lat temu.
Ale to się niebawem zmieni.
W ciągu kolejnych 35 lat przez kontynent przejdzie pięć całkowitych zaćmień słońca,
a trzy z nich będą naprawdę wielkie.
Za 6 tygodni, 21 sierpnia 2017,
(Brawa)
cień księżyca przejdzie od Oregonu aż do Południowej Karoliny.
8 kwietnia 2024 cień księżyca pójdzie na północ od Teksasu do Maine.
12 sierpnia 2045 zaćmienie przejdzie od Kalifornii do Florydy.
Mówię sobie: dlaczego by nie zrobić z tej okazji święta?
Dlaczego by...
(Śmiech)
(Brawa)
Dlaczego nie staniemy wszyscy razem,
tyle osób, ile tylko się da, w cieniu księżyca?
Może to współdzielone poczucie podziwu pomogłoby nam wyleczyć podziały,
sprawiłoby, że zaczęlibyśmy się wzajemnie traktować ciut bardziej po ludzku.
Niektórzy uważają moje głoszenie dobrej nowiny za nie na miejscu,
a moją obsesję za ekscentryczną.
Dlaczego miałbym skupiać tyle uwagi na czymś tak ulotnym?
Po co podróżować po świecie, przekraczać granice państw,
dla czegoś, co trwa trzy minuty?
Jak już mówiłem, nie jestem osobą duchowną,
nie wierzę w Boga.
Chciałbym.
Kiedy myślę o tym, jak ulotne jest życie, a robię to często,
kiedy myślę o wszystkich, których straciłem, szczególnie o mamie,
moment zachwytu, którego doświadczyłem na Arubie, daje mi ukojenie.
Wyobrażam sobie siebie na tej plaży, patrzącego na niebo.
Przypominam sobie wtedy, jak się czułem.
Moje życie może być chwilą, ale akceptuję to,
dlatego, że jestem częścią czegoś takiego.
Tego właśnie się nauczyłem, dotyczy to życia ogólnie.
Długość doświadczenia nie równa się jego wpływowi.
Jeden weekend, jedna rozmowa, jedno spojrzenie mogą zmienić wszystko.
Cieszcie się momentami głębokiej więzi z innymi ludźmi i światem natury.
Uczyńcie z nich priorytet.
Tak, ja ganiam zaćmienia, ty możesz ganiać za czymś innym.
Ale nie chodzi tu o 174 sekundy.
Chodzi o to, jak zmieniają one lata, które dopiero przyjdą.
Dziękuje.
(Brawa)